Jesień w okolicach Poznania nie ogranicza się do parków i miejskich alejek. Puszcza Zielonka, Park Krajobrazowy Promno, okolice Sierakowa czy położone dalej Wrzosowiska w Okonku pozwalają zobaczyć zupełnie różne oblicza wielkopolskiej przyrody. Jedne miejsca przyciągają kolorowymi lasami i jeziorami, inne otwartymi przestrzeniami porośniętymi wrzosem. Jeśli celem są przede wszystkim wrzosowiska, najlepiej zaplanować wyjazd jeszcze pod koniec lata lub na początku jesieni.
Gdzie zobaczyć wrzosowiska i jesienne krajobrazy pod Poznaniem?
Nie każde miejsce z pięknym jesiennym krajobrazem jest jednocześnie rozległym wrzosowiskiem. To ważne, ponieważ w okolicy Poznania znacznie łatwiej znaleźć lasy przebarwiające się jesienią niż duże połacie wrzosów. Suche wrzosowiska najczęściej występują na ubogich, kwaśnych i piaszczystych glebach, często w sąsiedztwie borów sosnowych. Szczególnie duże powierzchnie takich siedlisk mogą rozwijać się na dawnych poligonach wojskowych.
Dlatego plan wycieczki najlepiej dopasować do tego, czego szukamy. Na wrzosy można wybrać się m.in. w okolice Okonka, natomiast bliżej Poznania warto postawić na Puszczę Zielonka i inne tereny leśne, które jesienią oferują zupełnie inny rodzaj krajobrazu.
Puszcza Zielonka – jesień blisko Poznania
Puszcza Zielonka jest jednym z najbardziej naturalnych kierunków na jesienną wycieczkę z Poznania. Rozległy kompleks leśny znajduje się na północny wschód od miasta, dlatego nie trzeba planować dalekiego wyjazdu, aby znaleźć się w otoczeniu lasów i jezior.
Jesienią największą atrakcją są tutaj przede wszystkim zmieniające kolor drzewa, leśne ścieżki oraz krajobrazy wokół niewielkich zbiorników wodnych. Można zaplanować zarówno krótki spacer, jak i dłuższą trasę pieszą lub rowerową.
Ciekawym punktem jest również Arboretum Leśne w Zielonce. Znajduje się w otoczeniu Puszczy Zielonka, a na jego terenie można zobaczyć różnorodne rośliny, alejki, staw i kolekcję tradycyjnych odmian drzew owocowych. Materiały turystyczne dotyczące tego miejsca wskazują również na kwitnące jesienią wrzosy.

Park Krajobrazowy Promno – lasy i jeziora na jesienny spacer
Kolejnym kierunkiem na jesienne krajobrazy pod Poznaniem jest Park Krajobrazowy Promno. Znajduje się na wschód od miasta i wyróżnia się połączeniem lasów, niewielkich jezior oraz terenów podmokłych.
To miejsce bardziej dla osób poszukujących klasycznej złotej polskiej jesieni niż rozległych wrzosowisk. Kolorowe korony drzew w połączeniu z wodą tworzą dobre warunki zarówno do spacerowania, jak i fotografowania przyrody.
Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego wskazuje Park Krajobrazowy Promno oraz Puszczę Zielonka jako miejsca, w których można obserwować sezonowe zmiany wielkopolskiej przyrody.
Okolice Sierakowa – jesienne krajobrazy zachodniej Wielkopolski
Jeżeli możemy przeznaczyć na wyjazd więcej czasu, warto skierować się również w stronę Sierakowa i zachodniej części województwa. Tutejszy krajobraz łączy lasy, jeziora i piaszczyste tereny charakterystyczne dla części Wielkopolski.
Na obszarze Nadleśnictwa Sieraków występują również suche wrzosowiska. Mogą mieć postać niewielkich płatów w lukach borów sosnowych albo pasów pojawiających się na obrzeżach lasów. Nie należy więc oczekiwać wszędzie ogromnego fioletowego pola – wrzosy są tutaj raczej jednym z elementów bardziej zróżnicowanego krajobrazu.
Sierakowskie okolice dobrze sprawdzają się przede wszystkim podczas całodniowej jesiennej wycieczki, kiedy można połączyć spacer po lesie z odwiedzeniem terenów nad jeziorami.
Wrzosowiska w Okonku – najbardziej spektakularny kierunek
Jeżeli priorytetem są naprawdę rozległe wrzosowiska, trzeba wyjechać znacznie dalej od Poznania. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w Wielkopolsce jest rezerwat przyrody Wrzosowiska w Okonku, położony w północnej części województwa.
Rezerwat obejmuje ponad 204 hektary dawnego poligonu wojskowego. Chronione są tutaj kompleksy wrzosowisk i muraw napiaskowych wraz z charakterystyczną florą i fauną.
Krajobraz jest zupełnie inny niż w Puszczy Zielonka. Zamiast zwartego lasu pojawiają się otwarte przestrzenie, piaszczyste wzniesienia, wrzosy, murawy i niewielkie enklawy leśne. Cały krajobraz wrzosowiskowy w tym rejonie zajmuje około 263 hektarów i należy do największych tego rodzaju obszarów w Polsce.
Na miejscu wyznaczono około 2-kilometrowy szlak pieszy oraz około 5-kilometrową trasę pieszo-rowerową. Wrzosowiska można także obserwować z tarasu widokowego. Dzięki temu nie trzeba schodzić z wyznaczonych tras, aby zobaczyć charakterystyczny krajobraz dawnego poligonu.

Kiedy kwitną wrzosy w Wielkopolsce?
Jeżeli zależy nam przede wszystkim na charakterystycznym fioletowym krajobrazie, nie warto czekać do późnej jesieni. Wrzos zwyczajny zaczyna kwitnąć już latem, a okres jego kwitnienia obejmuje również początek jesieni.
W przypadku Wrzosowisk w Okonku najlepsze widoki przypadają przede wszystkim na sierpień i wrzesień, kiedy teren dawnego poligonu pokrywa się kwitnącymi wrzosami. Dokładny moment największego kwitnienia może jednak różnić się między sezonami.
Październik jest natomiast dobrym okresem dla osób zainteresowanych przede wszystkim jesiennymi kolorami lasów. Wtedy wycieczka do Puszczy Zielonka, Promna czy w okolice Sierakowa może być ciekawsza niż wyprawa nastawiona wyłącznie na kwitnące wrzosy.
Gdzie jechać na zdjęcia jesienią pod Poznaniem?
Jesień daje fotografom dwa zupełnie różne rodzaje plenerów. Wrzosowiska najlepiej wyglądają na otwartej przestrzeni, szczególnie przy niskim świetle rano lub przed zachodem słońca. Lasy oferują z kolei kolorowe korony drzew, ścieżki pokryte liśćmi i odbicia roślinności w jeziorach.
Jeżeli zależy nam na fioletowych połaciach wrzosów, najbardziej charakterystycznym kierunkiem będą Wrzosowiska w Okonku. Na zdjęcia leśnej jesieni znacznie bliżej Poznania można natomiast wybrać Puszczę Zielonka lub Park Krajobrazowy Promno.
W rezerwatach i innych obszarach chronionych fotografowanie nie powinno oznaczać schodzenia z udostępnionych tras czy wchodzenia pomiędzy rośliny tylko po to, aby zrobić lepsze zdjęcie. Wrzosowiska są siedliskami przyrodniczymi, a nie przygotowanymi polami fotograficznymi.

Jak zaplanować jesienną wycieczkę?
Przed wyjazdem najlepiej sprawdzić aktualne komunikaty zarządcy danego terenu, przebieg szlaków oraz możliwość pozostawienia samochodu. Ma to szczególne znaczenie podczas odwiedzania lasów i rezerwatów przyrody.
Na spacer przydadzą się pełne buty i ubranie dopasowane do pogody. Jesienią leśne ścieżki mogą być mokre i błotniste, a dzień staje się coraz krótszy. Jeśli planujemy dłuższą trasę, dobrze mieć również zapisane mapy offline.
Trzeba też pamiętać, że wrzosowisk nie powinno się niszczyć ani zrywać roślin na terenach chronionych. Szczególną ostrożność należy zachować w rezerwatach, gdzie obowiązują zasady ochrony przyrody.
Jesień pod Poznaniem ma więcej niż jedno oblicze
Wrzosowiska i jesienne krajobrazy pod Poznaniem można odkrywać na kilka sposobów. Nie trzeba daleko wyjeżdżać, jeśli celem jest spacer wśród przebarwiających się drzew – Puszcza Zielonka czy Promno pozwalają zobaczyć jesienną przyrodę stosunkowo blisko miasta.
Inaczej wygląda sytuacja, jeśli zależy nam na rozległym fioletowym wrzosowisku. Wtedy ciekawym celem dłuższej wyprawy są Wrzosowiska w Okonku. Najlepiej odwiedzić je jeszcze w sierpniu lub we wrześniu, natomiast późniejszą jesień przeznaczyć na odkrywanie kolorowych lasów i jezior Wielkopolski.















